Historia kolekcji

Nasze plakaty gromadził w Instytucie Filozofii prof. dr hab. Tadeusz Pawłowski [1924–1996], logik, estetyk, badacz i miłośnik sztuki współczesnej, autor ciekawej koncepcji estetycznej – panestetyzmu (zob. więcej tutaj). Jednak kiedy profesor u nas pracował, plakatów nie eksponowano. Zwinięte w rulony i schowane w szafie dostały swoją szansę, gdy Instytut Filozofii przeprowadzał się ze sławnego barako-blaszaka na Matejki do nowej siedziby przy ul. Kopcińskiego 15/17.

Nowe miejsce świeciło pustkami. O tym, że sztuka powinna ją wypełnić, pomyślała ówczesna Dyrektorka Instytutu prof. dr hab. Aldona Pobojewska. Dzięki jej hojności grupa studentów działających w Sekcji Estetyki Koła Naukowego Filozofów przygotowała stałą ekspozycję w auli i na korytarzach Instytutu. Zaprezentowano ją w dwóch częściach: Polska Szkoła Plakatu I i Polska Szkoła Plakatu II. Ekspozycje te zapoczątkowały zresztą inne ciekawe inicjatywy związane ze sztuką uprawianą przez studentów, pracowników (sic!) i naszych przyjaciół: wystawy, działania projektowe, Salon Estetyczny. Niektórzy przynosili też nowe plakaty, powiększając nasz zbiór.

Obecny dom Instytutu Filozofii to dawny gmach dyrekcji Wydziału Kanalizacji i Wodociągów (do niedawna także m.in. siedziba Rektoratu UŁ) przy zbiegu ulic Narutowicza i Lindleya, zaprojektowany w swej oryginalnej części przez Wiesława Lisowskiego. Chyba mamy szczęście do sztuki. Przenieśliśmy się tutaj w 2017 roku. Puste ściany znów czekały na zagospodarowanie. Sprawę kolekcji przemyśleliśmy jednak na nowo. Dzieła najcenniejsze zdecydowaliśmy się umieścić w nowej auli Wydziału Filozoficzno-Historycznego im. prof. Iji Lazari-Pawłowskiej. Mamy ją na naszym filozoficznym piętrze. Pozostałe znalazły się w salach i na korytarzach instytutowej przestrzeni.

Wystawę Rozwieszam za trzech i nie narzekam zrealizowaliśmy w ramach zajęć projektowych Etyczne i estetyczne wyzwania dla sfery publicznej na kierunku filozofia w roku akademickim 2018/2019. Oto etapy naszych działań:

  • staraliśmy się zainteresować kolekcją władze Wydziału Filozoficzno-Historycznego i władze centralne uczelni, tymi drogami zdobyliśmy wsparcie finansowe i konserwatorskie
  • we współpracy z Dyrekcją BUŁ dokonaliśmy częściowej wymiany plakatów (mając na uwadze integralność zbiorów UŁ, przekazaliśmy egzemplarze, których BUŁ nie posiadała, a my pozyskaliśmy plakaty filmowe, których prof. Tadeusz Pawłowski nie zbierał)
  • w pracowni BUŁ poddano naprawie i konserwacji nasz zbiór
  • zapoznaliśmy się ze sposobem przechowywania i katalogowania tego typu dzieł w Archiwum Dokumentów Życia Codziennego BUŁ
  • zaczęliśmy gromadzić bibliografię, uczyć się rozpoznawać cechy Polskiej Szkoły Plakatu, układać scenariusz wystawy, pisać i opowiadać
  • niektórych to nadal ciekawi…, może nawet coraz bardziej.

Paradoksem jest, że plakaty, aby przetrwały jak najdłużej, zamiast nawoływać i cieszyć nasze oczy, powinny leżeć w ciemnej szufladzie. Zdajemy sobie sobie z tego sprawę. Dlatego uzupełniliśmy kolekcję uniwersytecką, a do naszej ekspozycji wykorzystaliśmy zacienione miejsca. Co ma leżeć, niech jednak wisi i służy tym, którzy potrzebują sztuki w codziennym doświadczeniu.

WKJ

Fot. 1–6. Prace nad wystawą, 25 marca 2019, aula im. prof. Iji Lazari-Pawłowskiej